عبدالکریم لاهیجی در گفتگو با سلام تورنتو: «محاکمه عادلانه موجب صلح، آرامش و امنیت در جامعه است»

عبدالکریم لاهیجی
______________________________

هفته گذشته با همکاری چند گروه و افراد فعال سیاسی برنامه‌ای برای بزرگداشت خاطره گروهی از زندانیان سیاسی که در سال 67 در زندان‌های ایران اعدام شده بودند در مرکز شهر تورنتو برگزار شد. در این برنامه که با عنوان «یادمان جان سپردگان دهه شصت» برگزارشد بیش از 400 تن متشکل از فعالان سیاسی گروههای اوپوزیسیون، افراد غیر سیاسی کامییونیتی ایرانی، سه تن از نمایندگان پارلمان کانادا( از احزاب محافظه‌کار، لیبرال و نیودموکرات)، دکتر رضا مریدی نماینده پارلمان انتاریو، دکتر امیر خدیر نماینده پارلمان کبک، دبیرکل سازمان عفو بین‌الملل کانادا و میهمان ویژه این برنامه، دکتر عبدالکریم لاهیجی، حقوقدان سرشناس و رئیس فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر شرکت داشتند. محتوای برنامه شامل سخنرانی‌هایی پیرامون رویدادهای سیاسی سال 60 و چند برنامه هنری و نمایش فیلم بود. پیش از آغاز برنامه با دکتر عبدالکریم لاهیجی گفتگوی کوتاهی داشتم.

از دکتر لاهیجی پرسیدم چگونه می‌توان نه فقط برای جان باختگان سال 67، بلکه همه‌ی کسانی که جانشان را بی‌گناه به خاطر عقاید سیاسی‌شان از دست داده‌اند مراسم یادمان برگزار کرد؟

از نظر حقوقی نمی‌توان همه کسانی را که در سی و چند سال گذشته بی‌گناه کشته شده‌اند در یک ردیف قرار داد. بسیاری از این قربانیان مسلم است که محاکمه شدند. اگرچه محاکمات از نظر ما مطابق با اصول حقوق بشر نبوده، اما متاسفانه محکوم به اعدام شدند. من همیشه و حتی قبل از اینکه به مدرسه حقوق بروم مخالف اعدام بوده‌ام. اما کسانی که مراسم امروز برای آنها گرفته شده در همان شرایط محاکمه شدند و محکوم به اعدام نشدند. بعد با یک برنامه از پیش تنظیم شده آنها را از دم تیغ گذراندند. این کار در حقوق جزای بین‌المللی جنایت علیه بشریت نامیده می‌شود. یکی از ویژگی‌های این جنایت این است که شامل مرور زمان نمی‌شود. یعنی اگر 200 سال دیگر بگذرد، باز می‌توان این جنایت را پیگیری کرد. شما می‌دانید که ژنرال «ویدلا»، دیکتاتور سابق آرژانتین بعد از نزدیک 25 سال، با اینکه قبلا مشمول عفو شده بود، دوباره محاکمه و محکوم شد و در زندان مرد. یعنی این جنایات مشمول مرور زمان نمی‌شود. اما آنچه که از نظر کلی برای آینده ایران مهم است، اینکه حقیقت باید کشف شود. همه قربانیان، چه آنها که مشمول عنوان جنایت علیه بشریت می‌شوند یا دیگرانی که متاسفانه بدون محاکمه عادلانه کشته شدند یا به زندان افتاده و شکنجه شدند، یا خانواده‌های قربانیان، حق کشف حقیقت را دارند. تا این مسئله در آینده ایران حل نشود، این پرونده هم مثل خیلی پرونده‌های دیگر به صورت رسیدگی نشده باقی خواهد ماند.



آگهی

آگهی

چطور می‌شود اهمیت این واقعه یا رویدادهای مشابه را چنانکه برای نسل گذشته وجود دارد، مورد توجه نسل‌های جوان و آینده نیز قرار داد؟

با کار فرهنگی. یعنی اینکه جوان‌ها و نسل‌های کنونی و آینده بدانند یکی از اصولی که در هر جامعه انسانی باید رعایت شود، حق محاکمه عادلانه است. هرکس به هر اتهامی که متهم شود باید حق داشته باشد در یک دادگاه صلاحیت دار و غیرجانبدار با حق داشتن وکیل محاکمه علنی و عادلانه شود. هرکس که بدترین اتهام را هم داشته باشد باید اینگونه محاکمه شود و بعد اگر مجرم شناخته شد مجازات شود. این یکی از اصول پایه‌ای یک زندگی متمدنانه است که در جامعه ایجاد صلح و آرامش و امنیت می‌کند. اینکه می‌گویند امنیت حقوقی و صلح اجتماعی یعنی همین. و این شرایط میسر نیست مگر از طریق کار فرهنگی. دوم اینکه در مورد کسانی که این اصول رعایت نشده، آن روزی که شرایط مهیا شد پرونده‌ها بیرون بیاید و جلوی کمیسیون‌های آشتی یا کمیسیون‌های حقیقت‌یاب، مانند آفریقای جنوبی یا همین اواخر در مراکش و بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین مطرح شود تا مشخص شود آنها که به شدیدترین مجازات رسیدند، آیا واقعا گناهکار بودند یا بیگناه. اگر بیگناه بودند از آنها اعاده حیثیت شود و دولت، در هر زمانی، به خانواده‌های آنان غرامت بپردازد. وقتی می‌گوییم اینها شامل مرور زمان نمی‌شود، مثل مواردی است که بعد از سقوط اتحاد جماهیر شوروی پیش آمد. با اینکه دادگستری کنونی روسیه غیرجانبدار نیست، حتی ورثه آخرین تزار روسیه هم آمده‌اند و مقداری از اموالشان را پس گرفته‌اند. گذشت زمان مسائل حقوقی را از بین نمی‌برد چون برای آینده جامعه مهم است.

آیا برای انجام این کار فرهنگی لازم نیست که افرادی که متعلق به گروه و باور خاصی هستند، توجهی هم به قربانیانی داشته باشند که متعلق به باور و عقیده آنها نبوده‌اند؟

در جامعه ما هرگز چنین چیزی وجود نداشته است. همه مردم و همه گروه‌ها باید بپذیرند که هر قربانی هم عقیده یا مخالف عقیده او باید اتهامش در یک دادگاه غیرجانبدار مطابق اصول یک محاکمه عادلانه محاکمه شود.

آیا این اصول ضروری است که وارد قانون اساسی یک جامعه شود؟

حتما. این مسائل از اصول پایه‌ای قانون اساسی است. مثلا در فرانسه پس از انقلاب کبیر فرانسه، هم در اعلامیه حقوق بشر و هم اصول قانون اساسی به آن توجه شده است. اگر غیر از این باشد جامعه به راحتی نه به عدالت خواهد رسید و نه به صلح اجتماعی و آشتی ملی.

fit4vip
fit4vip

When:
Where:
Cost:
Info:
Loading Facebook Comments ...

اولین نظر دهنده باشید

آیا می خواهید داغترین اخبار تورنتو و کانادا را سریعا دریافت کنید؟

نام و آدرس ایمیل کافیست