همه‌ی انسان‌ها برابرند، اما گاهی 1027=1

در علم رياضي معادله‌ي ذکر شده در عنوان بالا کاملا بي معني است، اما در علم سياست و صحنه‌ي مناسبات ديپلماتيک، برغم تاکيد بسيار بر برابري جان و حيثيت همه‌ي انسان‌ها، چنين معادله‌اي نه فقط گاهي واقعي، که از بسياري جهات اميدوارکننده هم مي‌تواند باشد…

 

مبادله‌ي گيلاد شاليت 24 ساله، يک سرباز اسرائيلي اسير در خاک فلسطين، با 1027 فلسطيني زنداني در اسرائيل، يکي از مهم‌ترين خبرهاي سياسي بين‌المللي اين هفته بود که بسياري از رسانه‌هاي کوچک و بزرگ  در بسياري از کشورها پوشش خبري گسترده‌اي به آن دادند.



آگهی

رويداد سياسي فوق از جهات گوناگون داراي اهميت است که از جمله مي‌توان به چند مورد زير اشاره کرد:

* در نگاهي ساده و با توجه به شادماني‌هاي مردمي ِ ناشي از انتشار خبر فوق در کشور اسرائيل و سرزمين فلسطين، مي‌توان دو گونه توجه به اين رويداد را تصور کرد. از نگاه اسرائيلي‌ها شايد اين نکته اهميت داشته باشد که زندگي و آزادي يک شهروند اسرائيلي به اندازه‌ي زندگي و آزادي بيش از هزار فرد فلسطيني ارزش و اعتبار دارد و اين “تفاوت” دليل موجه ابراز شادماني‌هاست! از نگاه فلسطيني‌ها نيز مي‌تواند اين نکته مورد توجه باشد که موفق شده‌اند آزادي يک سرباز ساده را با آزادي بيش از هزار هم‌وطن “مبارز” خويش تاخت بزنند و چه پيروزي بالاتر از اين براي ابراز شادماني! اما هرچه باشد در آن منطقه‌ي غم‌بار که سال‌هاست جز درد و ناله بر نمي‌آيد، شادماني مردمان از هر سو که باشد، غنيمتي‌ست ارزشمند و اميد بخش.

* از سال 1974 ميلادي تا کنون هشت بار مبادله‌ي زندانيان ميان اسرائيل و اعراب صورت گرفته که مبادله‌ي اخير بزرگترين آنهاست. پيش از اين مهم‌ترين مبادله‌ي زندانيان ميان اسرائيل و اعراب در جريان جنگ‌هاي لبنان در سال 1983 صورت گرفته بود که 4500 زنداني عرب با 6 زنداني اسرائيلي مبادله شدند. بايد اشاره کرد که بر اساس آمار سازمان‌ها و نهادهاي مدني اسرائيلي و فلسطيني، که فعاليت‌شان بر تحقيق و تهيه آمار زندانيان فلسطين در اسرائيل تمرکز دارد، در حال حاضر بيش از 5 هزار فلسطيني در زندان‌هاي اسرائيل به اتهام ارتکاب جرايم گوناگون زنداني هستند.

* به عقيده گروهي از مفسران و آگاهان مسايل سياسي خاورميانه، دولت اسرائيل و رهبران سازمان حماس به گونه‌اي چاره‌اي جز مذاکره و توافق بر سر مبادله‌ي اخير نداشته‌اند. از جهت اسرائيلي‌ها مذاکره و توافق در شرايطي صورت گرفته که دولت اسرائيل از مدت‌ها پيش، در صحنه‌ي داخلي، با فشارهاي گوناگون نهادهاي اجتماعي و مردمي براي آزادي “گيلاد شاليت” روبرو بوده است. از سوي ديگر رويدادهاي سياسي ماه‌هاي گذشته در منطقه‌ي خاورميانه و شمال آفريقا، معروف به «بهار عرب»، و نزديکي سازمان حماس با رهبران مصر و روي‌گرداني‌شان از سوري‌ها و احتمال نزديکي‌ بيشتر آنها با گروه «اخوان المسلمين» و نقشي که اين گروه مي‌توانند در آينده سياسي مصر داشته باشند، عامل مهم و تعيين کننده‌اي در ترغيب دولت اسرائيل به مذاکره و توافق با رهبران حماس براي آزادي سرباز اسرائيلي بوده است. از جهت انگيزه و تمايل رهبران حماس به مذاکره و توافق با دولت اسرائيل نيز گفته مي‌شود فعاليت‌هاي اخير آقاي «محمود عباس»، رئيس دولت خودگردان فلسطين در مجمع عمومي سازمان ملل، در رابطه با درخواست شناسايي کشور و دولت فلسطين به عنوان عضو رسمي سازمان ملل، محبوبيت فراواني در ميان فلسطينيان براي او پديدآورده و در نتيجه رهبران سازمان حماس را در انزواي بيشتري فروبرده است. به همين جهت رهبران اين سازمان درايت سياسي را در اين ديده‌اند که براي خروج از انزواي سياسي و کسب وجهه سياسي داخلي و خارجي چاره‌اي نداشته‌اند جز اينکه با دولت اسرائيل به مذاکره بنشينند و با کناره‌گيري از مواضع سخت و انعطاف ناپذير گذشته با آزاد کردن سرباز اسرائيلي در برابر 1027 زنداني فلسطيني کسب اعتبار کنند. علاوه بر اين نبايد از نظر دورداشت که از زمان تشکيل دولت اسرائيل در سال 1948 ميلادي تا کنون، دکترين نظامي اين کشور بر اين اساس عمل کرده است که براي آزادي نظامياني که اسير دشمن مي‌شوند، «هر کاري» را بايد انجام داد.

* رويداد فوق و انعکاس جهاني آن از اين جهت نيز مي‌تواند مورد توجه قرار گرفته باشد که آزادي سرباز جوان اسرائيلي، که با کوشش خستگي ناپذير پدر و مادرش نه تنها در اسرائيل به چهره‌اي ملي و قهرمان تبديل شده بلکه در سطح بين‌المللي نيز چهره‌اي شناخته شده است، همزمان با آزادي بيش از هزار زنداني فلسطيني، خواسته‌اي جهاني و مردمي است.

به همين جهت مي‌توان همچون «گيلاد شاليت»، که در نخستين جمله‌ پس از رهايي‌اش گفت: «اميدوارم که اين توافق به برقراري صلح ميان اسرائيل و فلسطيني‌ها کمک کند»، اميدوار بود که روزي واقع‌بيني و حسن نظر ميان طرف‌هاي مناقشه‌هايي به قدمت چند دهه، که هزاران زخم کهنه و عميق بر پيکر مردمان منطقه‌ي خاورميانه به جا گذاشته، آنچنان رشد کند و پايدار بماند تا دردهاي گذشته تنها خاطره‌هايي تلخ و تاريخي باشد و نه زخم‌هايي که هر بار تازه‌تر و دردناک‌تر مي‌شود.

Amini
fit4vip
fit4vip

Loading Facebook Comments ...

اولین نظر دهنده باشید

با یک کلیک در خبـــرنــامه سلام تورنتو عضو شوید!

و داغ ترین اخبار کانادا را سریعا در ایمیلتان دریافت کنید