” قتل ناموسی”، منحصر به فرهنگ یا مذهب خاصی نیست!

بیش از شش هفته است که یکی از جنجالی‌ترین محاکمات جنایی سال‌های اخیر در دادگاهی در شهر کینگستون در استان انتاریو ادامه دارد. در این محاکمه محمد شفیع، پسر جوانش حامد شفیع و همسرش طوبا یحیی، به اتهام قتل چهار زن : زینب 19 ساله، سحر 17 ساله، گیتی 13 ساله، (سه دختر نوجوان محمد شفیع و طوبا)، و رعنا امیر محمد، همسر نخست محمد شفیع، که در ماه ژوئن 2009 اجسادشان درون اتومبیلی در رودخانه‌ای در حومه شهر کینگستون پیدا شده بود محاکمه می‌شوند…

محاکمه محمد شفیع، پسر جوانش حامد شفیع و همسرش طوبا یحیی، به اتهام قتل چهار زن : زینب 19 ساله، سحر 17 ساله، گیتی 13 ساله، (سه دختر نوجوان محمد شفیع و طوبا)، و رعنا امیر محمد، همسر نخست محمد شفیع

محاکمه محمد شفیع، پسر جوانش حامد شفیع و همسرش طوبا یحیی، به اتهام قتل چهار زن : زینب 19 ساله، سحر 17 ساله، گیتی 13 ساله، (سه دختر نوجوان محمد شفیع و طوبا)، و رعنا امیر محمد، همسر نخست محمد شفیع

دادگاه از طریق رسانه‌های عمومی کانادا و جزئیاتی که تاکنون در مورد شرایط و شیوه‌ی به قتل رسیدن این چهار زن منتشر شده، مخاطبان بسیاری را جلب کرده است. در همین رابطه تعلق قومی- فرهنگی متهمان و قربانیان این جنایت نیز پیش‌داوری‌های فراوانی را پدید آورده که همین تبعات جانبی و اثرگذاری در ذهنیت افکارعمومی از جهات گوناگون قابل بحث و بررسی است. دیگر همگان می‌دانند که همه‌ی افراد خانواده‌ی محمد شفیع از مهاجران افغان و مسلمان به کانادا و ساکن مونترآل بوده‌اند، و اطلاق مکرر این جنایت با عنوان “قتل ناموسی” برای بسیاری این ذهنیت را بوجود آورده که اعتقادات دینی و اسلامی محمد شفیع، پدر خانواده، انگیزه‌ی اصلی این جنایت بیسابقه بوده است.

در ادامه جریان محاکمه متهمان، روز دوشنبه 5 دسامبر به تقاضای دادستان دادگاه جنایی کینگستون، دکتر شهرزاد مجاب، استاد علوم تعلیم و تربیت در دانشگاه تورنتو و پژوهشگر مسائل زنان و خشونت علیه آنان، به عنوان متخصص و صاحب‌نظر در زمینه‌ی “قتل‌های ناموسی” در دادگاه حضور یافت تا با ارائه دانسته‌های خود و پاسخ به پرسش‌های دادستان و وکلای مدافع متهمان بخشی از نکات ناروشن و ابهامات پیرامون “قتل‌های ناموسی” را روشن‌تر کند. به گزارش رسانه‌ها، دکتر شهرزاد مجاب در جلسه دادگاه در باره “قتل ناموسی” گفته‌است: “این هیچ رابطه مستقیمی با مذهب ندارد و منحصر به مذهب خاصی هم نیست. (قتل‌های ناموسی) را در میان هندی‌ها، یهودیان و مسیحیان منطقه (خاورمیانه) هم می‌بینیم و فقط هم در خاورمیانه و جهان عرب اتفاق نمی‌افتد”.



آگهی

دکتر شهرزاد مجاب همچنین گفته‌است: “در برخی فرهنگ‌ها ناموس ارزش بیشتری از زندگی دارد. در این فرهنگ‌ها، در خاورمیانه، مفهوم ناموس با امور جنسی زنان و توانایی کنترل آن در رابطه است”. او اضافه کرده است: “اگر ناموس یک خانواده تهدید شود، قابل قبول و حتی قابل پیش‌بینی است که یک عضو مذکر خانواده یکی از بستگان را به قتل برساند. مثلا اگر یک دختر با نوع لباس پوشیدن و یا ارتباط بدون اجازه با فردی به اقتدار پدرش بی احترامی کرده باشد، می‌تواند دلیل کافی برای کشتن او فراهم شده باشد”.

دکتر مجاب اضافه کرده است: ” شیوه‌ای که زنان جوان با بدن خود رفتار می‌کنند، نشان‌دهنده میزان آزادی آنها در جامعه است. و اگر این شیوه در محدوده کنترل پدر نباشد، به این معنی است که ناموس خانواده مورد تجاوز قرار گرفته است”.

اظهارات دکتر شهرزاد مجاب در دادگاه محاکمه متهمان به قتل چهار زن جوان و میان سال خانواده شفیع، نه فقط برای هیئت منصفه دادگاه، از جهت توضیح و تشریح انگیزه و یا انگیزه‌های فکری- فرهنگی این جنایت، بلکه برای مردم عادی و علاقمندان پیگیر جریان محاکمه نیز دارای اهمیت است. طرح مسائل و توضیح پیچیدگی‌های فرهنگی و رفتاری افرادی که از کشورها و مناطق گوناگون، و بسیار متفاوت با فرهنگ و شیوه‌های زندگی پذیرفته شده در جامعه کانادا، به این سرزمین مهاجرت کرده‌اند یکی از مهمترین راه‌های تطبیق فرهنگی مهاجران است. سیاست‌های فرهنگی- اجتماعی جامعه مهاجرپذیری مانند کانادا، در زمینه‌ی ارائه فرصت و فراهم کردن امکانات برای حفظ و بزرگداشت و اجرای مراسم و سنت‌ها و رفتارهای قومی و مذهبی مهاجران، با همه‌ی کشورهای مهاجر پذیر دیگر متفاوت است. به همین جهت بی‌توجهی به فراهم کردن امکان تطبیق فرهنگی با جامعه کانادا این خطر را به همراه دارد که برخی از افراد، بویژه سرپرستان خانواده‌های مهاجر، رفتارها و سنت‌های گاه بسیار عقب افتاده و ضد انسانی سرزمین‌های مادری‌شان را همچنان پس از سال‌ها زندگی در کانادا حفظ ‌کنند و بدون درنظر گرفتن قابلیت سریع تطبیق و جامعه پذیری فرزندانشان، ذهنیت و باورهای خود را با روش‌های خشونت بار و گاه دراماتیک به وابستگان خود تحمیل کنند.

این‌گونه نیست که چنین رویدادهای ناگواری فقط در میان دیگر مهاجران به کشور کانادا اتفاق می‌افتد. در همین کامییونیتی ایرانی- کانادایی خودمان هم شواهد، تجربه‌ها و شنیده‌های بسیاری حکایت می‌کند که به رغم تعلق تقریبا تمامی مهاجران ایرانی به قشر متوسط و تحصیل کرده جامعه ایران، هستند افرادی(مشخصا شوهران و پدران برخی خانواده‌های مهاجر)، که شیوه‌‌های پوشش و آرایش یا رفتارها و روابط دختران و همسرانشان در جامعه کانادا را مغایر با باورها و اعتقادات و سنت‌های تربیتی خود تلقی می‌کنند و مشکلات و تنش‌های بسیاری ایجاد می‌کنند و گاه رفتارهای خشونت آمیز غیرقابل قبولی را مرتکب می‌شوند. به همین جهت یکی از مهم‌ترین وظایف رسانه‌ها، نهادهای اجتماعی- فرهنگی و بویژه مراکز مذهبی طرح موضوعات و بحث و گفت‌و‌گو در باره تفاوت‌های سنتی، مذهبی و رفتاری جنبه‌هایی از فرهنگ ایرانی با رفتارهای جامعه مدرن و مبتنی بر حقوق فردی و انسانی است.

Loading Facebook Comments ...

اولین نظر دهنده باشید

با یک کلیک در خبـــرنــامه سلام تورنتو عضو شوید!

و داغ ترین اخبار کانادا را سریعا در ایمیلتان دریافت کنید