واقعیت های بدلی

پ پ پ

از هفته گذشته استفاده از عبارت «واقعیت بدلی» Alternative Facts دوباره رایج شده.

این عبارت اول بار در کتاب 1984 نوشته جورج اورول نویسنده بریتانیایی به کار رفته.

اصل عبارت Alternative Facts شاید برای بعضی تازگی داشته باشد اما مفهوم آن برای کسانی که در رژیم های دیکتاتوری ـ استبدادی و تحت شرایط اختناق و سانسور زندگی کرده اند، بسیار آشنا است.



آگهی

واقعیت بدلی یادآور آن چاک سوزنده ای است که آنچه می شنوی یا می خوانی بر عمق افکارت ایجاد می کنند.

آنگاه که باید سرما را گرما بخوانی، شب را روز، آنگاه که از تو می خواهند یک را ببینی اما صد هزار را نه!

آنگاه که بمباران صدها هزار نفر در ویتنام را «دفاع از آزادی» می خوانند، از نابود کردن صدها هزار کودک و زن با تسمه تحریم در عراق حرفی به میان نمی آورند، کودتای 1953 در ایـران و 1973 در شیلـی را به فراموشی می سپارند (هیس!)

***

مفهوم «واقعیت بدلی» را اول بار در نوجوانی با خواندن کتاب قصر فرانتس کافکا حس کردم، هنگامی که مسّاح «کا» به دعوت ارباب قصر دعوت می شود اما سرگردان در لابیرنت های دهکده زیر قصر بلاتکلیفش می گذارند، مسـّاح «کـا» هـر چـه مـی رود بـه جایی نمی رسـد، از هر که می پرسـد پاسخـی نمی گیرد، از قصر پیامی نمی آید، حتی عشق ورزی او با «فریـدا» در قهوه خانـه پـای قصـر را خطـای نابخشودنی می دانند.

نهضت های آزادیبخش و جنبش های حقوق شهروندی در دهه های 1960 و 1970 بارقه ای از امید زد ولی دولتش مستجعل (ناپایدار) بود.

سفره واقعیت بدلی پهن شده. یکسرش دانلد ترامپ گرفته و سر دیگرش را کسانی که بردن اسمشان هم مجازات دارد.

حالا Alternative Facts در سایه اینترنت به مفهومی ملموس برای همه مبدل شده. این بار از یکشنبه گذشته توسط کلیانه کانویKellyanne Conway مشاور دانلد ترامپ آغاز شده. او با گفتن اینکه «کاخ سفید واقعیت بدلی را به رسانه ها می گوید»، خاکستر را از روی آتشی که دانلد ترامپ هیزم بیار آن است کنار زد. بحث بر سر تعداد جمعیت حاضر در مراسم شروع به کار دانلد ترامپ بود که خانم کلیانه نظر رسانه ها را درباره اندازه جمعیت رد کرد و ادعای سخنگوی کاخ سفید که آن را «بزرگترین جمعیت تاریخ تحلیف های ریاست جمهوری» خوانده بود «واقعیت بدلی» خواند. و از آنجا بود که جماعت در اینترنت شروع به ارائه «فکت های بدلی» جدید کردند: «سیگار برای سلامتی شما خوب است»، «امروز دوشنبه نیست، یکشنبه هنوز ادامه دارد»، «همه آزادیم که سکوت کنیم.»
جورج اورول در کتاب 1984 شرح می دهد که چگونه رژیمی توتالیتر فکت های خود را خلـق مـی کنـد و مـردم را به قبول آن مجبور می سازد.

رسانه ها می نویسند: «فکت های بدلی» دانلد ترامپ تهدیدی برای حقوق و آزادیها است.

گاردین نوشته: «دانشمندان نمی توانند با «فکت های بدلی» مبارزه کنند.»

فعلن همه گیج شده اند. منتظرند.

دیکشنری ها در تعریف Alternative Facts می گویند: یعنی دروغ، غیر واقعی، جعل.

Loading Facebook Comments ...