نقش برآیند نیروها در تحّولات آتی

پ پ پ

در این سالها، رئیس جمهورها و روسای دولتها، قدرت نامحدودی ندارند، البته آنهایی شان که به شیوه نسبتا دمکراتیک انتخاب شده اند. نسبتا دمکراتیک زیرا در اغلب کشورها انتخابات کاملا دمکراتیک وجود ندارد. آقای دانلد ترامپ حدود سه میلیون کمتر از رقیبش رای آورد! تازه چه او و چه رقیبش هیلاری کلینتون به ضرب پول فراوان به این درجه از شهرت و موقعیت رسیدند که بتوانند رقبای دیگر را کنار بزنند.

رئیس جمهورها قدرت نامحدود ندارند. دانلد ترامپ را بنگرید، نمی تواند خیلی از وعده های انتخاباتی اش را عملی کند.

آقای اوباما در دوران ریاست جمهوری اش قدمهایی برداشت ـ یا برنداشت ـ که انتقادات فراوانی به دنبال داشت؛ حالا که از مسند ریاست جمهوری پایین آمده، راحت تر نظراتش را اعلام می کند و فرضا می گوید سخت ترین چیز درباره «رئیس جمهور آمریکا بودن این است که در یک حباب شیشه ای به سر مـی برید؛ زندانی بسیار زیبا، به زحمت می توانید حرکتی بکنید یا قدمی بردارید!»



آگهی

باراک اوباما وقتی در سال 2009 سرکار آمد امیدهای فراوانی به خواستهای مترقیانه او بسته شد، اما در عمل این امیدها بسیار کمتر از حد انتظار برآورده شد.

احتمالا خیلی از رئیس جمهورها و روسای دولت ها در این قضاوت با باراک اوباما هم عقیده اند.

رئیس جمهورها و روسای دولتها برایند قدرتهـای یـک جامعـه هستند. این قدرتها می توانند سالم یا ناسالم باشند؛ صاحبان ثروت و سرمایه، کورپوریشن های بزرگ، نیروهای مختلف اجتماعی…

برآیند؟
در درس فیزیک سالهای اول دبیرستان با مفهوم «برآیند» آشنا شدیم؛ تقریبا به این معنا: «مجموع نیروهایی که از اطراف بر یک جِرم وارد می آیند سبب می شوند آن جِرم به سمتی حرکت کند که متوسط نیروهای وارد آمده از جهت مخالف بیشتر است.»

مجسمه عظیمی را تصور کنید که دهها نفر هر یک طنابی به گرد آن انداخته اند و هر نفر آن را به سوی خود می کشاند. حال این مجسمه به کدام سمت می افتد؟ به سمتی که جمع جبری نیروهای کشاننده به آن سمت بیشتر است.

دو تحّول جدید
دو نکته بسیار مهم است. یکی تغییرات شدید محیط زیستی و دیگری پیشرفت های شگرف تکنولوژی اطلاعات.

آقای باراک اوباما روز سه شنبه در میلان ایتالیا نسبت به خطرات تغییرات آب و هوایی هشدار می دهد و آن را مهمترین چالش بشر در حال حاضر توصیف می کند!

با شنیدن این نظر آقای اوباما بی اختیار این سئوال به ذهن می رسد که پس چرا در دوران ریاست جمهوری ات کاری برای آن نکردی؟

تحّول دوم پیشرفت های تکنولوژی اطلاعات است؛ البته نحوه کاربرد آن هم منفی و هم مثبت است.

کسانی چون ادوارد اسنودن و جولیان آسانژ هشدار می دهند که دستگاههای حکومتی امکانات پیچیده تکنولوژیک را برای استراق سمع و پیگیری صحبت های خصوصی افراد و پیامهـا و مکاتبـات و فعالیتهـایشان بـه کار می گیرند تا همه چیز را تحت کنترل داشته باشند و از آن برای کسب قدرت بیشتر استفاده کنند.

مثبت از آن نظر که حالا همه از طریق اینترنت و سوشیال مدیا و تکنولوژی پیشرفته اطلاعات با هم در تماسند و سریع مطلع می شوند و آگاهی به شکل بی سابقه ای رواج می یابد و امکان بسیج عمومی و آگاهانه در حمایت یا مخالفت بسیار افزایش یافته است.

این سرعت در آینده نزدیک بسیار بیشتر می شود. تا جایی که گفته می شود طی چند سال آینده ـ تا سال 2020 ـ حجم اطلاعاتی که با استفاده از تکنولوژی اطلاعات و فضای سایبر رد و بدل می شود هزار برابر بیشتر خواهد شد!

در چنین احوالی، نقش گفتگو و مذاکره و تعامل، و اهمیت فعالیتهای مدنی و مبارزه به شیوه مسالمت آمیز و به دور از خشونت بسیار روشن است.

Loading Facebook Comments ...

اولین نظر دهنده باشید